« وَ هذا لِسانٌ عَرَبِیٌّ مُبینٌ » ( نحل: ۱۰۳ ) در قرآن کریم بیش از ۱۰ بار به مسئله عربی بودن این کتاب مقدس اشاره شده است، اما وجود برخی کلمات که با ساختار دیگر کلمات عربی مشابهتی ندارند و یا از ریشه‌ای که در زبان عربی یافت نمی‌شود مشتق شده‌اند، باعث شد که از دیرباز سوالی میان دانشمندان اسلامی مطرح شود: آیا در قرآن نیز بمانند دیگر متون نظم و نثر عربی، کلمات غیر عربی وجود دارد؟ کلماتی که چون از زبان غیر عربی وارد واژه‌های عربی شده بودند « دخیل » خوانده می‌شدند. جلال الدین سیوطی ( […]

 

لغزشگاه های فهم و ترجمه قرآن کریم (۲)

یکشنبه،۳۰ مرداد ۱۳۹۰ - ۷:۱۹ ق.ظ - یادداشت ها
 

۴- توجه به لغت: گاهی رجوع نکردن به لغت باعث اشتباه می‌شود، چرا که مترجم معنایی در ذهن دارد و بدون توجه به آنچه در لغت آمده، سعی در تطبیق معنای پیشفرض خود دارد، نمونه این مسئله در ترجمه آیه « ذَرْهُمْ یَأْکُلُوا وَ یَتَمَتَّعُوا وَ یُلْهِهِمُ الْأَمَل‏ » ( حجر: ۳ ) رخ داده که مترجم محترم چنین آورده: «  و آرزوها آنان را غافل سازد »، نگاهی به لغت نشان می‌داد کلمه امل علاوه بر معنای اسمی « آرزو» معنای مصدری « آرزو کردن » نیز دارد، ولی مترجم تنها معنای اول را در ذهن داشته و چون […]

 

لغزشگاه های فهم و ترجمه قرآن کریم (۱)

شنبه،۲۹ مرداد ۱۳۹۰ - ۵:۲۳ ق.ظ - یادداشت ها
 

یکی از مسائلی که همیشه درباره قرآن مطرح می‌شود، سوال از چرایی تعداد بسیار زیاد ترجمه‌های قرآن کریم است، پاسخ ساده است: قرآن کتاب ساده ای نیست، زبانی پیچیده و دقیق دارد و ترجمه آن بسیار دشوار. این نوشتار به بررسی مهم ترین لغزشگاه‌های مترجمان قرآن اشاره می‌کند، با نگاهی به ترجمه مشهور آیت الله مکارم شیرازی که حاصل ۱۵ سال کار ایشان بر تفسیر قرآن مجید و نیز بررسی سه ساله جمعی از مترجمان و قرآن پژوهان است. دلیل انتخاب این ترجمه نیز روشن است؛ نشان دادن اینکه با وجود این چنین تمهیداتی، باز هم اشتباه وجود دارد و […]

 

 

بسیاری وقتی عبارت « الرسم العثمانی » را در ابتدای قرآن های امروزی می بینند گمان می‌کنند منظور همان کاتب مشهور قرآن یعنی عثمان طه است که قرآن های بسیار زیادی به خط زیبایش به چاپ رسیده است. یک تشابه اسمی و یک دانش فراموش شده، باعث شد که این اشتباه پیش بیاید! در میان دانش های زبانی، علم الخط یکی از رشته هایی است که قدمتی بسیار دارد و از آنجا که مباحثش چندان گسترده نبوده، غالبا طفیل علم صرف شده و در انتهای کتب صرفی ضمیمه می شده است، چه کتب صرفی مستقل مانند شافیه‌ی ابن حاجب و […]

 

 

در نگاه نخست ، یکی از روشن ترین اصطلاحات در علوم قرآن ، « مکی » و « مدنی » است ؛ مکی سوره ایست که در مکه نازل شده و مدنی سوره ای که در مدینه بر پیامبر وحی شده است. اما ظاهرا این اصطلاح چندان هم روشن نباشد ؛ پیامبر ص پس از هجرت به مدینه ، به مکه بازگشتند ، بسیاری از سوره ها هم در مسیر سفرها نازل شده است ، تکلیف آنچه در مکه پس از هجرت و یا در سفرها نازل شده چیست ؟ زرکشی ( متوفای ۷۹۴ هـ ) در نوع دهم کتابش […]

 

صفحه 6 از 7« بعدی...34567