در خدمت و خیانت “کلمات عربی”

چهارشنبه،۴ مرداد ۱۳۹۱ - ۶:۰۰ ق.ظ - یادداشت ها
 

وجود تعداد بسیار زیاد کلمات عربی در زبان فارسی باعث شده فارسی‌زبانان در مواجهه با متون عربی با معنی بسیاری از کلمات آشنا باشند. اما همین پیش‌زمینه ذهنی از معانی واژه‌ها گاهی موجب اشتباهاتی اساسی شده است؛ در مواردی که معنای واژه در فارسی امروزی با خاستگاه عربی‌اش تفاوت داشته باشد. به عنوان نمونه «تقلید» که در زبان عربی به معنای «به گردن انداختن» بود و تناسبش با «تقلید» در اصطلاح فقهی روشن، فارسی خوانده شد و عده ای گمان کردند «تقلید» در فقه نیز به همین معنی فارسی «ادای کسی را درآوردن» است! همچنین است کلمه «حیَل شرعیة» که […]

 

 

در ماه رجب سال ۲۱۸ قمری مامون عباسی، از بلند آوازه‌ترین خلفای عباسی درگذشت و همان روز معتصم، برادر وی، به خلافت رسید و به نام خلیفه اسلامی با وی بیعت کردند. اهمیت درگذشت خلیفه مقتدری که بر چنان سرزمین پهناوری حکم می‌راند و نیز مسئله بیعت با خلیفه جدید چنان است که ثبت دقیق این دو واقعه – که در یک روز نیز اتفاق افتاده – بدیهی باشد، از همین روست که طبری (م ۳۱۰) در تاریخ مشهورش می‌گوید: «وی پنجشنبه ۱۸ رجب درگذشت، برخی گفته‌اند بعد از عصر و برخی گفته‌اند ظهر»، یعنی چنان واقعه به دقت ثبت […]

 

در آرزوی مصلحت‌اندیشی غالیانه

یکشنبه،۲۰ فروردین ۱۳۹۱ - ۶:۰۰ ق.ظ - یادداشت ها
 

۱-  امام صادق ع: از دو خصلت مهلک برحذر باش: فتوا دادن در دین خدا به میل خود و سخن گفتن درباره آنچه نمی‌دانی[۱]. ۲- برخی بجای ابراز صریح نظر خود به جای حکم خدا، دم از چیزی به نام مصلحت می‌زنند؛ مصلحت چنین می‌گوید و امروز مصلحت چنان است و سخنانی از این دست[۲]. مصلحت مدت‌هاست به مثابه تیغی برهنه، بسیاری از اصول، سنن و شعائر شیعی را هدف گرفته و یک به یک آن‌ها را زیر سوال می‌برد و دیگران را از آن‌ها برحذر می‌دارد. مسئله اصلی آن است که مصلحت‌سنجی در دین – که تنها برای برخی […]

 

 

در میان عالمان شیعی معاصر، دو سیره کاملا متفاوت در تالیف و انتشار آثار دیده می‌شود: دسته‌ای مانند مرحوم آیت الله خوئی آثار بسیاری تالیف و تدوین کرده و به انتشار رسانده‌اند و از دسته‌ای دیگر هیچ نوشته‌ای در دسترس نیست. از بارزترین چهره‌های دسته اخیر آیت الله سید علی سیستانی (ت ۱۳۴۹ هـ ق) است که خود نیز در گفتگویی به این بی‌رغبتی به انتشار اثری از خود تصریح نموده‌اند. چد تقریری که از ایشان به چاپ رسیده هرچند در شناخت آراء و نظریات ایشان موثر است، اما جای خالی اثری حدیثی از ایشان که دوره‌ای نزد مرحوم آیت […]

 

 

عثمان بن مقبل الواعظ یکی از فقهای بغداد بود که آثاری چند در تفسیر، اخلاق، فقه و تاریخ داشت. در مورد آثار او گفته‌اند که بسیار پر اشتباه است، چرا که او شخصی «صحفی» بوده است. اصطلاح «صحفی»[۱] اصطلاحی رایج در فرهنگ علمی جهان اسلام بود که برای توصیف افرادی به کار می‌رفته که تلاش می‌کردند علم را نه از اساتید و شیوخ بلکه با مطالعه شخصی کتاب‌های علمی به دست آورند. چنین افرادی همیشه در معرض دو خطر مهم بوده‌اند: ۱- قرائت و فهم نادرست متون علمی ۲- خود بزرگ‌بینی و گستاخی نسبت به عالمان مثال‌های بسیاری در تاریخ […]

 

صفحه 3 از 101234510...قبلی »