التفسیر البیانی للقرآن الکریم، الدکتورة عائشة عبد الرحمن بنت الشاطئ، ۲ جلد، مصر، دار المعارف، چاپ پنجم، ۱۹۶۸ میلادی عائشه محمد علی عبد الرحمن ( ۱۹۱۲ تا ۱۹۸۸ میلادی ) که در جهان اسلام به نام عائشه بنت الشاطی شناخته می شد در ۱۹۶۲ میلادی دست به تالیف تفسیری زد که می توان آن را یکی از مقبول ترین تفاسیر نوشته شده توسط زنان مسلمان در بین محققین اسلامی دانست. تفسیر کوتاه وی هر چند محدود به چند سوره انتهایی قرآن است ( ضحی ، انشراح ، زلزله ، عادیات ، نازعات ، بلد ، تکاثر ، علق ، قلم […]

 

 

در نگاه نخست ، یکی از روشن ترین اصطلاحات در علوم قرآن ، « مکی » و « مدنی » است ؛ مکی سوره ایست که در مکه نازل شده و مدنی سوره ای که در مدینه بر پیامبر وحی شده است. اما ظاهرا این اصطلاح چندان هم روشن نباشد ؛ پیامبر ص پس از هجرت به مدینه ، به مکه بازگشتند ، بسیاری از سوره ها هم در مسیر سفرها نازل شده است ، تکلیف آنچه در مکه پس از هجرت و یا در سفرها نازل شده چیست ؟ زرکشی ( متوفای ۷۹۴ هـ ) در نوع دهم کتابش […]

 

 

اختلاف در معنای لغوی یک واژه در قرآن کریم ، بخاطر اختلاف نظر در ریشه و اشتقاق آن مسئله ای بسیار رایج است. آیه ۶۱ سوره بقره یکی از همین موارد است : فَادْعُ لَنا رَبَّکَ یُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِها وَ قِثَّائِها وَ فُومِها وَ عَدَسِها وَ بَصَلِها در تعیین معنای واژه « فوم »  اختلاف نظر بسیار زیادی بین لغویان و مفسرین است ، ابن مسعود این کلمه را « ثومها » قرائت کرده و همین نکته توجه بسیاری را جلب کرده که واژه اصیل کدام است ؛ فوم یا ثوم ؟ ابوحیان نقل می کند […]