ملا حسین واعظ کاشفی (متوفی ۹۱۰ هـ) در اواخر عمر خود کتاب روضه الشهدا را به فارسی نوشت و در آن از مصائب انبیای الاهی شروع و پس از ذکر مصائب اصحاب کساء به ماجرای کربلا رسید و روایتی مفصل از واقعه کربلا تدوین کرد، روایتی داستانی-تاریخی که بیشتر به منظور «روضه‌خوانی» گردآوری شده و به تعبیر مرحوم شعرانی «از نقل ضعیف در روضة الشهداء عجب نباید داشت چون در اداى مقصود واعظ قوى است اگر چه براى مقصود مورخ کافى نیست». اما اشتهار و مقبولیت این کتاب را نه از ترجمه های چندی که از آن به عربی شده بلکه از اصطلاحی دانست که در زبان فارسی جا انداخت:«روضه‌خوانی»، چنانکه صاحب روضات الجنات نیز توضیح داده: «اهل منبر و وعاظ کتاب روضة الشهداء را از همان آغاز تألیف در مجالس بر دست گرفته عین عبارت را مى‏خواندند و در بیان مصائب اهل عصمت به خواندن از روى آن اکتفا مى‏کردند چون مى‏دانستند بهتر از آن نمى‏توانند تقریر کنند و از این جهت ذاکران مصائب اهل بیت به روضه‏خوان مشهور گشتند»، چرا که کلمه «روضه» به معنای «باغ» جز از این جهت، دیگر چندان تناسبی با نوحه‌خوانی رایج مجالس عزا نداشت.

مرحوم کاشفی زاده سبزوار بود و درگذشته هرات، و به طور قطع در ظاهر سنی حنفی مذهب. در سراسر کتاب روضه الشهدا نقل‌ها از کتب تاریخی، تراجم و یا مجامع روایی اهل سنت است و برخی گزارش‌های وی در این کتاب مانند شهادت حضرت زهرا س که در این کتاب وفات بر اثر ناراحتی ناشی از رحلت پیامبر ص عنوان شده نیز بر این مطلب گواهی می‌دهد. البته از سوی دیگر برخی احتمال داده‌اند که این انتساب از سر تقیه بوده باشد، چرا که ملا حسین نزد حاکم سنی هرات جایگاه بلندی داشته و زندگی‌اش جز در سایه تقیه ممکن نبوده است، خاصه اینکه وی زاده سبزوار است که شیعیانش درتعصب دینی زبانزدند و از سوی دیگر روایات بسیاری در این کتاب دیده می‌شود که هرچند از اهل سنت است اما آشکارا گرایشات شیعی دارند، مانند حدیثی که وی از عایشه نقل می‌کند که در جواب سوال از بهترین زنان و مردان عالم، عایشه در پاسخ، حضرت زهرا س و امیر المومنین ع را نام برده است، انتخاب این روایت در میان خیل بسیار روایات مخالف آن در میان اهل سنت نشان از گرایشی شیعی شدیدی در وی دارد.

اما آنچه دراین میان مهم است عشق و علاقه شدید او به اهل بیت ع و شیوه حکایت و بیان حماسی او دراین کتاب است، که در قالب متنی ادبی و زیبا، آکنده از اشعار فارسی و به تعبیر خود او «نسخه جامع که حالات اهل بلا از انبیا و اصفیا و شهدا و سایر ارباب ابتلا و احوال آل عبا بر سبیل توضیح و تفصیل در وى مسطور و مذکور بود اشتغال نماید و از ابیات عربى آن چه ضرورى الذکر باشد با ترجمه ایراد کند و از منظومات فارسى آن چه مناسب اذهان اهل زمان بود در رشته بیان کشد» عرضه شده‌است و چنین بود که این کتاب مقبولیتی بسیار زیاد در میان شیعیان و اهل منبر پیدا کرد و مجالس عزای سید الشهدا ع را به مجالس «روضه‌خوانی» تبدیل کرد.

این کتاب را از اینجا می‌توانید دانلود کنید.

 
 
 
 
 
 
 

  1. سلام اقای موسوی
    وبلاگ جالبی دارید . بهتون تبریک میگم
    خیلی وقته دنبال کتابهای مقتل امام حسین (ع) هستم اما هرجا میرم فقط مقتل لهوف دارن – بعد از مدتها به طور اتفاقی با وبلاگ شما اشنا شدم.
    از شما خواهش میکنم که کتاب مقتل ابو مخنف و روضه الشهدا رو واسم ایمیل کنید ( البته اگه ترجمه شده باشه)
    اجرتون با امام حسین (ع) باشه
    منتظره پاسخ شما هستم

     
  2. با سلام و احترام
    از نظر لطفتون ممنونم
    روضه الشهدا فارسی است، لینک روضه الشهدا و نیز ترجمه لهوف در انتهای پستهای مربوط به این دو کتاب گذاشته بودم، ملاحظه بفرمایید
    موفق باشید

     
  3. کتاب روضه الشهداگرچه ازمشهورترین آثاردوران تیموریان است ولی از استناد به منابع تاریخ غیرمتقن واخبارنادرست واغراق آمیزراه رابرای تحریف متن ماندگار عاشورا رابه تدریج فراهم کردهوسبب رونق بازار عزاداری گردیده به حدی که عبارت روضه خوانی را از آن برداشت کرده اند.