در میان مقاتلی که پیرامون ماجرای کربلا نوشته شده کمتر مقتلی را می‌توان یافت که با نگاه نقادانه یک فقیه نوشته شده باشد. همین نکته «مقتل الحسین ع» نوشته عبدالرزاق الموسوی المقرم (م ۱۳۹۱هـ) که به «مقتل مقرم» شهرت دارد را تمایز بخشیده است. هرچند نوشتن در غیر وادی فقه و اصول در نجف قرن چهاردهم چندان معمول نبود اما همین فضا باعث شد مرحوم مقرم مقتلی بنویسد که در جای جایش قضایا را از نگاهی فقهی تحلیل کند؛ از مسئله خروج امام ع با وجود علم به شهادت و تعارض ظاهری آن با حرمت القاء نفس در هلاک و چرایی استحباب تباکی تا تعرض به مسائلی حاشیه ای مانند جواز شنیدن صدای زن نامحرم.

اما یکی از مهم‌ترین نکات در این مقتل، بخش نخست آن است، مرحوم مقرم به عادت دیگر مقتل‌نویسان دو بخش از کتاب خود را به حوادث کربلا و مقدمات پیش از آن و حوادث پس از واقعه شهادت اختصاص داده، اما در بخش نخستین کتاب به تفصیل به بیان مطالبی پرداخته که هرچند در قالب رسمی ماجرای کربلا و سنت مقتل‌نویسی جا نمی‌گیرند اما با وجود اهمیتشان، در دیگر کتاب‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته‌ بودند، مسائلی تاریخی، کلامی و معرفتی: نگاه اهل سنت به یزید و ماجرای کربلا، خاستگاه و آثار قیام سید الشهدا ع، فضیلت زیارت، گریه و تربت کربلا و مسائلی از این دست. مولف در این بخش و نیز انتهای کتاب اشعاری نیز در رثای امام حسین ع نقل کرده تا از این رو اثر خود را فراتر از مقتلی ساده، به مثابه فرهنگ فشرده‌ای در باب واقعه کربلا درآورد.

در دو بخش روایی کتاب، داستان از جانشینی یزید و خروج امام ع از مدینه شروع و به ورود اسرا به مدینه پایان می‌پذیرد. مولف در تمام این روایت، روند داستانی را حفظ کرده و در پاورقی‌های بسیاری که بر کتاب نوشته به منابع گسترده مورد رجوع خود اشاره کرده و بسیاری از نقل‌ها را در همان پاورقی‌ها به نقد کشیده است. البته نقد برخی گفته‌ها را بخاطر اهمیتشان در متن آورده و بطور مثال در حوادث پس از عاشورا، در فصلی به بررسی داستان مربوط به نوحه‌خوانی‌های حضرت ام البنین س در مدینه پرداخته و حیات ایشان درهنگام واقعه کربلا را بر اساس شواهد تاریخی زیر سوال برده است.

بدون شک کثرت و اعتبار منابعی که مورد رجوع مولف بوده به اعتبار روایت نهایی وی از واقعه کربلا کمک بسیاری می‌کند، خاصه اینکه تمام موارد رجوع به منابع را به تفصیل در پاورقی‌ها آورده است، با این حال در پاره‌ای موارد می‌توان گفت در ارزش‌گذاری منابع چندان دقیق عمل نکرده و گاه روایتی معتبرتر را وا نهاده است.

مقتل الحسین ع تالیف مرحوم مقرم را از اینجا میتوانید دانلود کنید.

 
 
 
 
 
 
 

  1. باسلام متاسفانه نتونستم مقتل رادانلودکنم بی زحمت لینک دانلودرابرام ایمیل کنید.خدااجرتون بده.