ملا حسین واعظ کاشفی (متوفی ۹۱۰ هـ) در اواخر عمر خود کتاب روضه الشهدا را به فارسی نوشت و در آن از مصائب انبیای الاهی شروع و پس از ذکر مصائب اصحاب کساء به ماجرای کربلا رسید و روایتی مفصل از واقعه کربلا تدوین کرد، روایتی داستانی-تاریخی که بیشتر به منظور «روضه‌خوانی» گردآوری شده و به تعبیر مرحوم شعرانی «از نقل ضعیف در روضة الشهداء عجب نباید داشت چون در اداى مقصود واعظ قوى است اگر چه براى مقصود مورخ کافى نیست». اما اشتهار و مقبولیت این کتاب را نه از ترجمه های چندی که از آن به عربی شده […]

 

 

دائرة المعارف زنان و فرهنگ‌های اسلامی که به اختصار EWIC خوانده می‌شود را می‌توان بزرگ‌ترین اثر در باب هر آنچه به زنان در جوامع اسلامی مربوط می‌شود دانست، دائرةالمعارفی گسترده که به مانند دائرة المعارف اسلام و قرآن، در بی‌توجهی جوامع اسلامی به ارزش و اهمیت دائرة المعارف‌ها دردنیای امروز، در لیدن و توسط انتشارات بریل به چاپ رسیده‌است. سرویراستاری این اثر که طی پنج سال و از ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ میلادی منتشر شد بر عهده خانم سعاد جوزف است، استاد مردم شناسی و مطالعات زنان که اکنون در دپارتمان مردم شناسی دانشگاه کالیفرنیا تدریس می‌کند. وی پیش از این […]

 

 

۳- سومین دسته کتاب‌های لغت را می‌توان مهجورترین دسته کتب لغوی دانست. در این شیوه تدوین، نه به شکل ظاهری و نه حتی ریشه کلمات توجهی نمی‌شد بلکه معنا تنها معیار بود؛ دسته‌بندی واژه‌ها بر اساس معانی آن‌ها و چینش آن‌ها در گروه‌های معنایی مربوط. نخستین بار ابوعبید قاسم بن سلام (متوفای ۲۲۴ هـ) دست به تدوین لغت‌نامه‌ای موضوعی زد و الغریب المصنف را تالیف کرد. وی کتاب خود را به ۲۵ کتاب مانند کتاب خلق الانسان، کتاب اللباس، کتاب الامراض تقسیم و هر کتاب را به ابواب متعددی تقسیمی مجدد نمود، و چنین شد که کتابی عظیم در ۹۰۰ باب […]

 

 

۲- ترتیب بر اساس ریشه کلمات و ترتیب الفبائی: اسحاق بن ابراهیم فارابی (متوفی ۳۵۰ هـ) نخستین بار در معجم خود دیوان الادب به ترتیب الفبایی توجه کرد[۱]، هر چند وی اساس کتاب خود را نه بر اساس ریشه‌ها که بر اساس ترتیبی خاص و بسیار نامعمول چید که بعدها هیچ گاه مورد توجه قرار نگرفت، اما نخستین بار ایده چینش بر اساس حروف الفبا را مطرح کرد و خواهر زاده او ابو نصر جوهری (متوفای حدود ۴۰۰ هـ) با الهام از وی بود که کتاب مشهور خود تاج اللغه و صحاح العربیه که به صحاح مشهور است را تدوین […]

 

 

با شروع قرن دوم هجری و توجه دانشمندان اسلامی به بررسی زبان عربی، جمع‌آوری و تدوین کتاب‌هایی که واژه‌های عربی فصیح را دربرداشته باشند اهمیتی به‌سزا پیدا کرد. تنوع مجموعه‌های تدوین شده بسیار درخور توجه است؛ برخی مانند کتاب نوادر تنها در پی ثبت لغات بودند و هیچ ترتیب و موضوع خاصی را به عنوان الگو در نظر نگرفته‌نبودند، برخی دیگر به تک‌نگاری‌های موضوعی پرداخته و آنچه در باب موضوعی خاص (مثلا ابل) گردآوری کرده بودند را تدوین کردند، و دسته‌ای دیگر در پی جمع کلمات اضداد و یا الفاظ مونث و مذکر و یا سایر تقسیم بندیها بوده‌اند، در […]

 

صفحه 6 از 10« بعدی...4567810...قبلی »